Oddajemy w Państwa ręce publikację, która powstała z myślą o wszystkich pragnących lepiej poznać bogactwo roślinności Karpat Wschodnich. 

Publikacja to obszerne, nowoczesne i praktyczne opracowanie botaniczne, którego celem jest przybliżenie niezwykłego bogactwa flory Karpat oraz ułatwienie jej samodzielnego rozpoznawania w terenie. Książka została przygotowana jako narzędzie edukacyjne i popularyzatorskie, dostępne dla szerokiego grona odbiorców – również dla osób bez przygotowania akademickiego z zakresu botaniki.

Publikacja obejmuje ponad 900 gatunków roślin naczyniowych i zarodnikowych, występujących na obszarze górskiej części województwa podkarpackiego, w tym w Bieszczadach, Beskidzie Niskim oraz na Pogórzach. Uwzględniono zarówno gatunki pospolite, jak i rzadkie, regionalnie charakterystyczne, endemiczne oraz zadomowione. Istotnym elementem opracowania jest także możliwość oznaczania drzew i krzewów w stanie bezlistnym, co czyni publikację przydatną przez cały rok.

Trzon publikacji stanowi terenowy klucz do oznaczania roślin, oparty na prostych, logicznych pytaniach dichotomicznych i cechach możliwych do zaobserwowania gołym okiem. Użytkownik prowadzony jest krok po kroku przez proces identyfikacji – od ogólnych cech, takich jak pokrój rośliny czy środowisko występowania, po bardziej szczegółowe elementy budowy liści, kwiatów i kwiatostanów. Zastosowane rozwiązania pozwalają na intuicyjne korzystanie z klucza nawet osobom początkującym.

Duży nacisk położono na czytelność i przystępność treści. Publikacja unika hermetycznego, akademickiego języka, zastępując go jasnymi opisami, odniesieniami do ilustracji oraz krótkimi objaśnieniami. Całość uzupełniają materiały graficzne i fotografie, wskazujące cechy diagnostyczne poszczególnych grup roślin, a także schematy pomagające zrozumieć podstawowe pojęcia botaniczne.

Każdy opisany gatunek zawiera dodatkowe informacje, takie jak:

• typowe siedliska występowania,

• częstość występowania w regionie,

• okres kwitnienia i owocowania,

• odniesienie do realnego zasięgu występowania na obszarze Karpat Wschodnich.

Publikacja została pomyślana jako narzędzie wspierające edukację przyrodniczą, pracę nauczycieli i edukatorów, działalność organizacji pozarządowych, a także codzienną praktykę przewodników górskich i pasjonatów przyrody. Może być wykorzystywana podczas zajęć terenowych, warsztatów, wycieczek edukacyjnych, jak również w samodzielnym poznawaniu lokalnej przyrody przez mieszkańców regionu.

„Klucz do oznaczania roślin” stanowi jednocześnie ważny element działań na rzecz ochrony dziedzictwa przyrodniczego Karpat, promując uważne i świadome obcowanie z naturą oraz pogłębianie wiedzy o lokalnej bioróżnorodności. Dzięki połączeniu wartości naukowej z przystępną formą, publikacja przyczynia się do budowania trwałej relacji między człowiekiem a przyrodą górską.

Publikacja online dostępna jest tutaj. 

Z przyjemnością prezentujemy drugi numer czasopisma „Biznes i Etos” w 2025 roku, który poświęcony został roli edukacji ekologicznej oraz budowania świadomości społecznej w ochronie przyrody, ze szczególnym uwzględnieniem obszarów górskich i karpackich.

To wydanie kierujemy do wszystkich, którzy dostrzegają, że skuteczna ochrona przyrody nie zaczyna się wyłącznie od przepisów i form ochrony, lecz od wiedzy, wrażliwości i codziennych wyborów ludzi.

Edukacja jako most między człowiekiem a przyrodą

Karpaty to przestrzeń, w której przyroda pozostaje wyjątkowo bliska człowiekowi. Góry, lasy, doliny rzeczne i tradycyjny krajobraz kulturowy są nie tylko tłem życia lokalnych społeczności, ale również miejscem coraz intensywniej odwiedzanym przez turystów. W tej rzeczywistości edukacja przyrodnicza nabiera szczególnego znaczenia – staje się mostem łączącym potrzeby ochrony przyrody z obecnością i aktywnością człowieka.

Edukacja prowadzona w terenie, oparta na doświadczeniu i bezpośrednim kontakcie z naturą, pozwala lepiej zrozumieć procesy zachodzące w środowisku, uczy szacunku do krajobrazu i pokazuje, że przyroda nie jest zasobem do wykorzystania, lecz systemem, którego jesteśmy częścią. To właśnie dzięki edukacji możliwe jest budowanie postaw odpowiedzialnych – zarówno wśród mieszkańców regionu, jak i osób przyjezdnych.

Tematy numeru

Drugi numer „Biznes i Etos” koncentruje się na praktycznych aspektach edukacji ekologicznej oraz społecznej odpowiedzialności za przyrodę. Na jego łamach Czytelnicy znajdą m.in.:

• teksty poświęcone znaczeniu edukacji przyrodniczej w ochronie obszarów cennych przyrodniczo,
• artykuły pokazujące, jak budować świadomość ekologiczną poprzez działania lokalne, warsztaty i inicjatywy społeczne,
• materiały dotyczące usług ekosystemowych i ich znaczenia dla jakości życia człowieka,
• przykłady dobrych praktyk w zakresie łączenia ochrony przyrody, edukacji i zrównoważonego rozwoju,
• rozmowy z osobami, które na co dzień zajmują się edukacją, ochroną przyrody i pracą z lokalnymi społecznościami.

W numerze pokazujemy, że edukacja nie jest dodatkiem do ochrony przyrody, lecz jej jednym z kluczowych filarów – równie ważnym jak działania prawne czy administracyjne.

Dlaczego ten numer jest ważny

W obliczu narastających wyzwań środowiskowych rośnie potrzeba świadomego społeczeństwa, które rozumie zależności między przyrodą, gospodarką i jakością życia. Ten numer „Biznes i Etos” przypomina, że ochrona przyrody zaczyna się od wiedzy i empatii, a trwałe zmiany możliwe są tylko wtedy, gdy towarzyszy im zrozumienie i zaangażowanie ludzi.

Mamy nadzieję, że publikowane teksty staną się impulsem do refleksji, inspiracją do działań edukacyjnych oraz zachętą do spojrzenia na przyrodę nie jako na tło naszej aktywności, lecz jako wspólne dobro i odpowiedzialność.

„Biznes i Etos” po raz kolejny łączy perspektywę środowiskową, społeczną i etyczną – pokazując, że edukacja ekologiczna jest inwestycją w przyszłość regionów, wspólnot i kolejnych pokoleń.

Pełny numer dostępny jest w wersji online. 

Województwo podkarpackie to przestrzeń, w której natura od zawsze przeplata się z kulturą. Łąki pełne storczyków, tradycyjne pasieki, stare odmiany jabłoni czy polany wypasane od pokoleń – wszystko to tworzy wyjątkowy krajobraz, który przez lata kształtował życie mieszkańców. Dziś jednak wiele z tych praktyk zanika, a wraz z nimi znika część regionalnej bioróżnorodności.

Aby temu przeciwdziałać, Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju i Promocji Podkarpacia „Pro Carpathia” z Rzeszowa zrealizowało zadanie publiczne „W rytmie natury: Podkarpackie smaki i tradycje dla bioróżnorodności”, finansowane ze środków Samorządu Województwa Podkarpackiego w ramach programu „Podkarpacki Naturalny Wypas III”. Na działania przeznaczono 25 000 zł, co pozwoliło stworzyć nowoczesny cykl wideopodcastów wraz z szeroką kampanią edukacyjną w internecie.

Podkarpackie opowieści – cztery rozmowy o naturze, tradycji i człowieku

Projekt przyjął formę czteroodcinkowej serii, w której eksperci i praktycy opowiadają o związkach człowieka z przyrodą – od wypasu owiec, przez pszczelarstwo, po dzikie rośliny i turystykę kulinarną.

W pierwszym materiale widzowie zaglądają na górskie pastwiska, gdzie owce wciąż „strzegą” krajobrazu przed zarastaniem. Kolejny odcinek pokazuje pszczoły jako fundament bioróżnorodności i ważny element kultury regionu. Trzecia rozmowa prowadzi do „karpackiej spiżarni”, pełnej starych odmian owoców i tradycyjnych przetworów. Czwarta – najbliższa konsumentom – porusza temat turystyki kulinarnej oraz tego, jak codzienne wybory żywieniowe wpływają na środowisko.

To opowieści pełne wiedzy, emocji i lokalnych historii, które składają się na współczesny obraz Podkarpacia.

Dostępne dla każdego – wideopodcasty na YouTube

Wszystkie cztery odcinki zostały udostępnione na oficjalnym kanale YouTube Stowarzyszenia Pro Carpathia: https://www.youtube.com/@procarpathia909

Każdy z materiałów można obejrzeć bezpłatnie – zarówno mieszkańcy regionu, jak i osoby zainteresowane tradycją, kuchnią czy przyrodą Karpat znajdą tam rzetelne i atrakcyjnie podane treści edukacyjne.

Edukacja, która zostaje na dłużej

Oprócz nagrań przygotowano również kampanię online z krótkimi klipami, grafikami i ciekawostkami ekologicznymi. Dzięki temu projekt dotarł do tysięcy odbiorców w mediach społecznościowych i na portalach lokalnych.

Choć samo zadanie publiczne zostało już zrealizowane, jego efekty pozostają – wideopodcasty będą dostępne także w kolejnych latach i mogą służyć szkołom, instytucjom, społecznościom lokalnym i wszystkim, którzy chcą lepiej poznać przyrodniczo-kulturową tożsamość Podkarpacia.